Distrik Ses, #11: Die slopings en gedwonge verskuiwings – Luister Donderdag 20:30


Wat weet jy van Distrik Ses? Van die strate, die eertydse inwoners, die musikante, die speletjies wat die kinders op straat gespeel het en die lewe in die dorp? Johan van Lill het dié insiggewende dokumentêre reeks Distrik Ses – elke straat het ’n storie saamgestel.

RSG kry baie reaksie van oud-inwoners van Distrik Ses. Ons sê dankie. Laat hoor gerus van julle!

Hier is kort uittreksel oor die reeks:

Oor die volgende dertien weke gaan ons kyk na hoe Distrik Ses ontstaan het. Met die hulp van oud-inwoners se vertellings gaan ons hierdie area se kerke, moskees, winkels, bioskope en teaters herontdek. Ons gaan ook kosmaak – die regte, tradisionele geregte kook – en weer Distrik Ses se taal, musiek, klanke en humor ervaar.

Distrik Ses, met sy straatname wat nou ikoniese status het, was ’n plek met vele aangesigte. Tussen al die armoede en uitdagings was daar ook geluk, lewensblyheid en naasteliefde. Die gebied het nie net ’n unieke kosmopolitiese en veelrassige gemeenskap gehad nie, maar het ook gewemel van skollies – die ouens wat op die straathoeke gestaan het – en “gangs”. Kriminele aktiwiteite was aan die orde van die dag.

TOE.74: Foto: J Toefy (District Six Museum collection)

TOE.74: Foto: J Toefy (District Six Museum collection)

Distrik ses in die ou dae. Foto: Bart Steyn (District Six Museum collection)

Distrik ses in die ou dae. Foto: Bart Steyn (District Six Museum collection)

Distrik Ses se ontstaan
district-six23kapstadtDistrik Ses het as ’n woonbuurt ontstaan nadat die verbod op slawehandel in 1807 in Kaapstad van krag geword het. Slawe het hulle in huurhuise op die plaas Zonnebloem gevestig. In 1867 is die Kaap in nuwe kieswyke ingedeel en toe het die Zonnebloem-area Distrik Ses geword.

Onder die Moslem-inwoners het die buurt bekend gestaan as Kanaladorp – ’n kanaal wat bergstroomwater na die see weggelei het, het deur die gebied geloop en party mense meen dat Kanaladorp sy naam daaraan ontleen het. Ander glo weer dit kom van die Maleise woord “kanala”, wat “asseblief” of “help mekaar” beteken.

d6

bannerBTM

En toe was daar (byna) niks...

En toe was daar (byna) niks…

Die gedwonge verskuiwings
Die Groepsgebiederaad het in 1962 aanbeveel dat Distrik Ses as ’n kleurling-gebied verklaar moes word. Ten spyte van die aanbeveling is 94 hektaar van die tradisionele Distrik Ses op 11 Februarie 1966 – 50 jaar gelede – volgens Proklamasie 43 as ’n blanke groepsgebied verklaar. Die inwoners is toe na verskeie woonbuurte op die Kaapse Vlakte verskuif. Slopingswerk in Distrik Ses het tussen 1968 en 1982 plaasgevind. Byna aIle geboue is gesloop en slegs enkele kerke is behou.

Die episodes

Episode 1: Die ontstaan-geskiedenis van Distrik Ses (Deel 1, uitsaaidatum 7 Januarie 2016.)

Luister hier na die eerste episode.

Distrik Ses was ’n woonbuurt in Kaapstad met vele aangesigte. Tussen al die armoede en uitdagings was daar ook geluk, lewensblyheid en naasteliefde. Dis vanjaar presies 50 jaar gelede dat Distrik Ses as ’n wit groepsgebied verklaar is en die inwoners is toe na verskeie woonbuurte op die Kaapse Vlakte verskuif.

Interessante feite:

  • Distrik Ses het as ’n woonbuurt ontstaan nadat die verbod op slawehandel in 1807 in Kaapstad van krag geword het.
  • Slawe het hulle in huurhuise op die plaas Zonnebloem gevestig.
  • In 1867 is die Kaap in nuwe kieswyke ingedeel en toe het die Zonnebloem-area Distrik Ses geword.
  • Onder die Moslem-inwoners het die buurt bekend gestaan as Kanaladorp – ’n kanaal wat bergstroomwater na die see weggelei het, het deur die gebied geloop en party mense meen dat Kanaladorp sy naam daaraan ontleen het. Ander glo weer dit kom van die Maleise woord “kanala”, wat “asseblief” of “help mekaar” beteken

Episode 2: Die ontstaan-geskiedenis van Distrik Ses (Deel 2)

In die tweede episode (uitsaaidatum 14 Januarie 2016) verken ons Distrik Ses as ’n area deur die vertellings van oud-inwoners. In die tweede episode van die reeks verken ons die Distrik Ses area deur die vertellings van oud-inwoners en ons vind uit hoe mense dit ervaar het om daar te gewoon het.

Luister hier na die tweede episode.

Interessante feite:

  • Die musiek wat in Episode Twee gebruik is, is deur die internasionaal bekende pianis en komponis Abdullah Ibrahim, ’n oud-leerder van Trafalgar High School in Distrik Ses. Sy musiek is sterk beinvloed deur sy kinderdae in Distrik Ses waar hy blootgestel was aan soveel verskillende musiekstyle – wat netso uiteenlopend was as die inwoners wat in hierdie area saamgebly het.
  • Noor Ibrahim (72), een van die deelnemers aan vannaand se program, werk as gids by die Distrik Ses museum in Kaapstad.

Episode 3: Die strate, kerke, moskees, skole en sosiale wese van Distrik Ses (uitsaaidatum: 21 Januarie 2016)
Luister hier na die derde episode.

Kinders op die sewe trappies by Hanover Square

Kinders op die sewe trappies by Hanover Square

 

Hanover straat

Hanover straat

districtsix4-590x594

Foto: Jimmy Riardore/District Six Museum)

exbuck03

 

 

 

 

 

Buckingham Palace

Buckingham Palace met wasgoedlyne en al

Episode 4: Die taal, musiek, klanke en humor van Distrik Ses (uitsaaidatum: 29 Januarie 2016)
Luister hier na die vierde episode.

Episode 5: Tradisionele geregte van Distrik Ses (uitsaaidatum 4 Februarie 2016)
Luister hier na die 5de episode.

Episode 6: Die kulturele lewe van Distrik Ses: dans, klubs, teater, flieks en opera (uitsaaidatum 11 Februarie 2016)

Sonder die Eoan Groep, sou gehore nooit die kans gehad het om May Abrahamse, wat op 6 Mei 1930 in Distrik Ses gebore is, te hoor sing nie.

Sonder die Eoan Groep, sou gehore nooit die kans gehad het om May Abrahamse, wat op 6 Mei 1930 in Distrik Ses gebore is, te hoor sing nie.

Episode 7: Winkels, bioskope, pleine, straatspele en die daaglikse lewe (uitsaaidatum 18 Februarie 2016).

Straatkrieket in die 1970's in Distrik Ses. Foto: Jim Mclagan, Cape Argus

Straatkrieket in die 1970’s in Distrik Ses. Foto: Jim Mclagan, Cape Argus

Straattennis in Distrik Ses in die swentigerjare.

Straattennis in Distrik Ses in die sewentigerjare.

District Six photographed before the removal. c1970.

Distrik Ses ongeveer 1970. Foto: Wissema versameling.

Foto: Ian Huntley

Foto: Ian Huntley

dis+six+post+three+cover+pic

Episode 8: Die skollies en die gangs – ouens wat op die hoeke gestaan het (Uitsaaidatum 25 Februarie 2016)

Episode 9: Volksverhale en bygelowe (Uitsaaidatum 3 Maart 2016)

Episode 10: Proklamasie 43 van 1966 (Uitsaaidatum 10 Maart 2016)

Episode 11: Gedwonge verskuiwings en die sloping (Uitsaaidatum 17 Maart 2016)

Episode 12: Distrik Ses vandag (Uitsaaidatum 24 Maart 2016)

district-six-before-after-477

Episode 13: Die Distrik Ses-museum (Uitsaaidatum 31 Maart 2016)

Vir meer inligting oor Distrik Ses, besoek www.districtsix.co.za

Stuur gerus enige terugvoer of kommentaar oor vannaand se episode van “Distrik Ses – elke straat het ’n storie”, na Johan van Lill by johan@wwd.co.za. As jy jou herrinnering oor Distrik Ses met hom wil deel, kan jy hom gedurende kantoorure skakel by 021 976 3366.