Musiek en die samelewing


Schalk van der Merwe bespreek sy doktorale tesis “Musiek en samelewing soos opgeneem in populêre musiek van 1900 – 2015′.

Ons speel ook voorbeelde van die eerste Afrikaanse musiek wat ooit opgeneem is.

Luister na die klankgreep van die onderhoud wat Martelize Brink met Schalk van der Merwe op Oggend op RSG gevoer het.

Schalk van der Merwe in die RSG-ateljee in Seepunt

Schalk van der Merwe in die RSG-ateljee in Seepunt

Agtergrond oor Schalk se tesis
Hierdie tesis bied ‘n analitiese verhaling van die interaksie tussen politiese gebeure en populêre musiekkultuur met spesifieke verwysing na opgeneemde Afrikaanse musiek oor die laaste 115 jaar. Dit begin met die eerste opnames van die nasionale volksliedere van die Boererepublieke tydens die Anglo-Boereoorlog, en sluit af met uitdrukkings van rasse-eksklusiwiteit in post-apartheid Afrikaanse popmusiek. Die tesis verskaf voorbeelde van die ondersteuning van, en verset teen, die meesternarratief van Afrikanernasionalisme soos dit bestaan het vir groot gedeeltes van die twintigste eeu, en gee ook voorbeelde van hoe hierdie waardes nog manifesteer in die hede. Deur populêre musiek in te span as ‘n lens, word ‘n duideliker idee verkry van die lewens van gewone mense (kunstenaars en luisteraars), gesien teen ‘n agtergrond van fundamentele sosiale en politiese verandering. Deur ‘n oorsig te skep van populêre musiek oor ‘n lang historiese tydperk, word sekere opvallende temas in die ontwikkeling van Afrikanerkultuur oor hierdie periode (byvoorbeeld klassespanning en die herhaalde pogings deur kulturele nasionalistiese entrepreneurs om populêre Afrikaanse musiek te ko-opteer vir die Afrikanernasionalistiese projek) blootgelê. Dit dra by daartoe om die tematiese gebruik van Afrikaner nostalgie in post-apartheid Afrikaanse popmusiek te historiseer.